---
title: "İcâzet"
url: "https://www.naksibend.com/sozluk/icazet"
type: "sözlük-terimi"
description: "Bir şeyhin, kendi usulünü sürdürmeye ehil gördüğü müridine verdiği irşad izni; yazılı şekline hilâfetnâme denir."
---

# İcâzet nedir?

Arapça: إجازة
Transliterasyon: ijāza
İngilizce: authorization (to guide)

Bir şeyhin, kendi usulünü sürdürmeye ehil gördüğü müridine verdiği irşad izni; yazılı şekline hilâfetnâme denir.

## Anlamı

İcâzet, İslâmî eğitim ve öğretimde yeterliliği belgeleyen izin ve onayı ifade eder. Cemil Akpınar’ın maddesinde hadis, kıraat, ilim, sanat ve tarikat alanlarındaki icâzet türleri ayrı ayrı ele alınır. Tarikat icâzeti, şeyh veya mürşid kabul edilen bir tasavvuf önderinin kendi usulünü devam ettirmeye ehil gördüğü bir müridine verdiği irşad iznidir.

## Tarikat icâzeti

Akpınar’a göre bu izin ilk zamanlarda sözlü ve sembollere bağlı olarak verilmiş, yazılı şekline tarikat icâzeti yanında tarikata sülûk icâzeti ve hilâfetnâme de denmiştir. Taç veya hırka giydirmekle tamamlanması gelenektir. Zikir telkini icâzeti ve hırka giydirme icâzeti gibi çeşitleri vardır. Mutasavvıfların isnad ve silsile arayışı V. (XI.) yüzyılda başlamış, tarikatlarda icâzet uygulaması muhtemelen VI. (XII.) yüzyılın sonlarından itibaren yaygınlaşmıştır. Necmeddîn-i Kübrâ’nın öğrencilerine verdiği icâzetlerin nüshaları Süleymaniye Kütüphanesi’ndeki bir mecmuada bulunur (Şehid Ali Paşa, nr. 2800).

## İrşad izni ve hırka

Reşat Öngören’in “Şeyh” maddesine göre mürid seyr ü sülûkünü tamamlayıp irşad ehliyeti kazansa da şeyhinden icâzet almadan irşada girişmemelidir. İrşad izni verildiğinde mürid şeyhin halifesi olur ve kendisine hilâfet hırkası, irşad hırkası, icâzet hırkası gibi adlarla anılan bir hırka giydirilir.

## Silsile ile ilişkisi

Necdet Tosun, diğer ilimlerde olduğu gibi tarikatlarda da gerçek şeyhleri sahtelerinden ayırmak için icâzetnâme verildiğini, bu belgelere icâzet veren zatın şeyhlerinin silsilesinin yazılmasının gelenek hâline geldiğini belirtir. Böylece icâzet sahibinin köklü bir geleneğin mirasçısı olduğu kayda geçer. Silsile, birbirine icâzet veren şeyhlerin listesidir.

## Köken

Arapça c-v-z kökünden if‘âle vezninde; “izin vermek, geçerli saymak”.