Tasavvufta nefsin yedi mertebesi vardır: Nefs-i emmâre (kötülüğü emreden), nefs-i levvâme (pişmanlık duyan), nefs-i mülhime (ilham alan), nefs-i mutmainne (huzura eren), nefs-i râziye (rızâ gösteren), nefs-i marziyye (razı olunmuş) ve nefs-i kâmile (olgunlaşmış).
Her mertebede nefsin farklı sıfatları baskındır. Seyr-i sülûk ile bu mertebeler aşılır ve nefs-i kâmile’ye ulaşılmaya çalışılır.
